27-dars: Real loyihada QA

Kirish

Ish — kurs emas

Kursda hamma narsa aniq edi. Ish joyida — hamma narsa noaniq. Kim kimga aytadi? Qaysi Jira'da? Bug qanday yoziladi bu kompaniyada? — Bularning javobi har joyda boshqacha.

Birinchi hafta — tushunish: mahsulot, jamoa, jarayon
Birinchi oy — qo'shilish: mustaqil testlar, bug reportlar
3 oy — ko'nikmalar: release tsiklida to'liq ishtiroki

Eng muhim qoida

Savol berish — kuchlilik belgisi. Yangi xodim savol berishi kerak. "Bilmayman, o'rganaman" emas — "Bu qanday amalga oshiriladi bu jamoada?" deyish — professional.

1-qism

Birinchi ish kunidan 3 oygacha

Har bosqichda nimalar kutiladi va siz nima qilishingiz kerak.

1️⃣

1-kun

Onboarding — tushunish

Jamoani tanishing. Mahsulotni ko'ring. Jira, TestRail, Slack ga kiring. Asboblarni o'rnating. Savollar yozing — hamma narsani eslab qolish shart emas.

OnboardingAsboblarSavol bering

📅

1-hafta

Mahsulotni o'rganish

Mahsulotni foydalanuvchi sifatida ishlatib ko'ring. Eski bug reportlarni o'qing. Test caselarni ko'rib chiqing. Daily standup'da qatnashing — gapirmasa ham tinglang. QA Lead rahbarligida birinchi testlar.

MahsulotDaily standupBirinchi test

📆

1-oy

Mustaqil testlar va bug reportlar

Mustaqil test caselar yozing. Buglarni Jira'da hujjatlashtirib yuboring. Dasturchilarga savol berib, muloqot o'rnating. Sprint Review'da ishtiroki. QA Lead tekshirib, feedback beradi.

MustaqilBug reportSprint Review

🚀

3-oy

To'liq ishtiroki va o'sish

Release tsiklida to'liq ishtiroki. Automation boshlash (agar kerak). Yangi xodimga yordam berish. Performance review. Keyingi maqsad: Middle QA yo'lida birinchi qadam.

ReleaseAutomationO'sish

2-qism

QA'ning kundalik ishi

Agile muhitida oddiy ish kuni qanday o'tadi?

Kundalik routine (Agile/Scrum)

09:00 — Daily Standup (15 daqiqa): Kecha nima qildim, bugun nima qilaman, to'siq bormi?
09:15 — Test caselar yozish: Yangi feature uchun test caselar tayyorlash
10:30 — Test bajarish: Yangi build'ni test qilish, buglarni topish
12:00 — Tushlik 🍽️
13:00 — Bug hujjatlash: Topilgan buglarni Jira'da yozish, dasturchiga assign
14:00 — Retest: "Fixed" deb belgilangan buglarni qayta tekshirish
15:00 — Automation yoki API test: Agar sprint'da bor bo'lsa
17:00 — Status update: Jira'da vazifalar holati yangilash

Jamoa bilan muloqot

Dasturchiga bug topganingizda: "X sahifada Y qilganda Z xatosi chiqadi, Jira'da #456 — tekshirib ko'ra olasizmi?"
Talabni tushunmasangiz: "Bu funksiya qanday ishlashi kerak? Test qilishim uchun aniqlashtirish mumkinmi?"
Bug muhimmi-yo'qmi: "Bu Critical deb belgilasam to'g'rimi, yoki biznes uchun qanchalik muhim?"
Yordam kerak bo'lsa: "Bu texnik momentni tushunishimda yordam bera olasizmi?"

Dasturchiga xabar yozish qoidasi

Har doim: Bug ID + qisqa tavsif + qadam-baqadam. "Login ishlamaydi" emas — "Jira #456: Login'da to'g'ri parol bilan 500 xato. Steps: email ⟶ parol ⟶ kirish. Chrome 120."

🔄 Before / After

Yangi va tajribali QA — farqni ko'ring

Holat: Login'da jiddiy bug topdingiz — release ertaga.

❌ Yangi QA

Jira'da bug yozdi — faqat "Login ishlamaydi"

Priority o'ylamadi — Normal qoldirib ketdi

Dasturchiga aytmadi — o'zi biladi deb o'yladi

Release'ni to'xtatish kerakligini aytmadi

✅ Tajribali QA

Jira'da batafsil — steps, expected, actual, screenshot

Priority: Critical, Severity: High — to'g'ri belgiladi

Dasturchiga Slack'da darhol xabar — "#789 Critical, release oldidan fix kerak"

QA Lead'ga ham xabar — qaror qabul qilish uchun

Holat: Yangi feature'ni tushunmadingiz.

❌ Yangi QA

2 soat tushunmay kutdi — savol berishdan uyaldi

Taxmin bilan test qildi — noto'g'ri test case

Bug topdi, lekin u bug emas edi — vaqt yo'qotildi

✅ Tajribali QA

Darhol PO yoki dasturchi'dan so'radi — "Bu feature qanday ishlashi kerak?"

Talablar hujjatini so'radi — Confluence, Jira ticket

Aniq tushunib test qildi — to'g'ri test caselar

Holat: Daily standup — sizning navbatingiz.

❌ Yangi QA

"Kecha... um... Login'ni test qildim. Bugun ham shuni davom ettiraman."

Noaniq, qanday progress — ma'lum emas

To'siq bormi — so'ralmadi, aytilmadi

✅ Tajribali QA

"Kecha: Login, Registration, Forgot Password — 3 ta test case yozdim. 2 ta bug topdim (#788, #789)."

"Bugun: Mahsulot sahifasini test qilaman."

"To'siq: #789 uchun staging muhit kerak — kimdan so'rasam bo'ladi?"

Holat: PM: "Release bugun, test qilinmagan narsalar bormi?"

❌ Yangi QA

"Hammasi yaxshi" — aslida 30% test qilinmagan

Release'ga ruxsat berdi — bug chiqdi, foydalanuvchilar ziyoni ko'rdi

Keyin: "Men aytdim hammasi yaxshi deb..."

✅ Tajribali QA

"Login va Savat test qilindi — OK. Checkout'ning 2 ta scenario hali testlanmagan."

"Risk: Checkout'ni skip qilsak, to'lov muammosi bo'lishi mumkin."

"Qaror PMda — men riskni aytdim." — Halollik + Javobgarlik

🎮 Workflow Simulator

Oddiy ish kuni — to'g'ri qarorni tanlang

Click kompaniyasida sizning birinchi Sprint'ingiz. 6 ta qaror qabul qilasiz.

09:00

Dushanba — Sprint 1, 1-kun

1/6

🏆

Sprint 1, 1-kun tugadi!

Siz birinchi ish kunini muvaffaqiyatli o'tdingiz. Professional QA sifatida!

🎬 Haqiqiy stsenariy

Birinchi haftada jiddiy bug

Chorshanba, 14:30. Birinchi hafta. Uzum kompaniyasida Junior QA sifatida ishlamoqdasiz. Mahsulot sahifasini test qilyapsiz. Kutilmagan narsa topdingiz: Narx maydoni manfiy son qabul qilyapti — "-5000 so'm" kiritsa ham, savatga qo'shiladi.

Bu Critical bug — to'lov tizimida zarar yetkazishi mumkin. Release ertaga.

Siz birinchi haftadasiz. Jira'ni endigina o'rgandingiz.

Nima qilasiz?

⚡ Tezkor tekshiruv

Daily standup'da nima deyish kerak?

Intervyuga tayyorlov

Intervyu savollari

💡 Har savol ustiga bosing — professional javobni ko'rasiz.

Q1Birinchi ish kuni nima qilasiz?+

Pro javob:

Jamoani tanishaman — QA Lead, dasturchilar, PM
Mahsulotni foydalanuvchi sifatida o'rganaman
Asboblar: Jira, TestRail, Slack, Git — kiraman va o'rganaman
Eski bug reportlar va test caselarni o'qiyman
Savollar ro'yxati yozaman — hamma narsani eslab qolish kerak emas

Muhim: "Ko'raman va tushunaman" emas — "Ko'raman, savol beraman, yozaman."

Q2Jamoada qanday ishlaysiz?+

Pro javob:

Daily standup'da kecha/bugun/to'siq — aniq va qisqa
Bug topganda dasturchiga Jira ID + qisqa tavsif bilan xabar
Talablar noaniq bo'lsa — PO'dan so'rayman, taxmin qilmayman
Release qaroriga hissa — "Bu risk bor" deb aytaman
Jamoa maqsadi uchun — o'z ishi bilan birga boshqalarga ham yordam

Q3Deadline bosimida qanday qaror qabul qilasiz?+

Pro javob:

"Deadline bosimida eng muhim qaror — halol bo'lish."

Nima test qilingan, nima qilinmagan — aniq aytaman
Risk baholash: "Bu qismni skip qilsak qanday xavf bor?"
Qaror PMda — men ma'lumot beraman, qaror qabul qilmay
"Hammasi yaxshi" deyish — bu yolg'on va xavfli

Formula: "Nima qilingan + nima qilinmagan + xavf = PM qaror qabul qiladi."

Q4Dasturchiga bug qanday etkaziladi?+

Pro javob:

Jira'da to'liq yozaman: Title, Steps, Expected, Actual, Screenshot, Severity
Slack'da Jira ID bilan xabar: "Hey, #456 — Login'da Critical bug, tekshira olasizmi?"
Conflict emas — hamkorlik: "Bu bug haqida gaplashamizmi?"
Fix qilingan deyilganda — doim Retest qilaman, yopmayman

Muhim: Bug topish — dasturchiga hujum emas. Mahsulot uchun birgalikda ishlash.

Q53 oy ichida nima o'rganmoqchisiz?+

Pro javob:

1-oy: Mahsulotni tushunish, jarayon va asboblarni o'rganish, mustaqil test caselar
2-oy: Release tsiklida to'liq ishtiroki, API testing kuchaytirish
3-oy: Automation boshlash, birinchi Playwright skriptlar, CI/CD bilan tanishish

Bu — recruiter uchun: "Siz faqat ish emas, o'sishni ham o'ylayapsiz" taassurotini qoldiradi.

Q6Junior va Middle QA farqi nima?+

Junior QA:

Berilgan vazifalarni bajaradi
Test caselar va bug reportlar yozadi
QA Lead rahbarligida ishlaydi
Manual testing asosiy

Middle QA:

Mustaqil qarorlar qabul qiladi
Automation framework yaratadi
Test strategiyasini belgilaydi
Junior'larga mentor bo'ladi
API, performance, mobile — barcha yo'nalishlar

O'tish: 1-2 yil ish + automation bilimi + leadership ko'nikmalari.

Real loyihada QA

Ish — kurs emas

Birinchi ish kunidan 3 oygacha

QA'ning kundalik ishi

Jamoa bilan muloqot

Yangi va tajribali QA — farqni ko'ring

Oddiy ish kuni — to'g'ri qarorni tanlang

Intervyu savollari

3 ta asosiy fikr