23-dars: Mobile Testing

Kirish

Nima uchun Mobile Testing muhim?

Uzum, Payme, Click — bu ilovalarni foydalanuvchilarning 80%+ mobil telefonda ishlatadi. Siz QA sifatida faqat web saytni emas, mobil ilovani ham sinab ko'rishingiz kerak.

💡 Sodda misol

Bir xil do'kon — ikki xil eshik

Web sayt — asosiy eshik. Mobil ilova — yon eshik. Ikkalasini ham tekshirish kerak! Asosiy eshik yaxshi bo'lsa ham, yon eshik buziq bo'lishi mumkin.

Mobil va Web testing farqi

Ekran o'lchami — 5" telefon, 10" planshet, 27" monitor — hammasi boshqacha
Sensorli ekran — sichqon yo'q, barmaq bilan ishlash
Tarmoq — Wi-Fi, 4G, 3G, hatto 2G da ishlashi kerak
Batareya — ilova batareyani ko'p sarflayaptimi?
Notifikatsiya — keldi, ilova qanday reaksiya qiladi?
Ko'p qurilma — Samsung, Xiaomi, iPhone, iPad — hammasi boshqacha

Bozor ulushi (2024)

Android — 72% global bozor. iOS — 27%. O'zbekistonda Android ancha ko'p (arzonroq telefonlar). Ikkalasi ham muhim!

1-qism

Android va iOS — asosiy farqlar

QA sifatida ikki platformaning xususiyatlarini bilish kerak. Test yondashuvi bir xil, lekin nuanslar bor.

🤖 Android

Google tomonidan
Ko'p ishlab chiqaruvchi (Samsung, Xiaomi, Oppo...)
Ochiq platforma — ko'proq moslashuvchan
Fragmentatsiya — 1000+ qurilma turi
APK fayl — o'rnatish oson
Emulator: Android Studio (bepul)
Bug tracking: koʻp qurilma turida ko'proq

🍎 iOS

Apple tomonidan
Faqat Apple qurilmalar (iPhone, iPad)
Yopiq platforma — qattiqroq qoidalar
Kam qurilma turi — test osonroq
IPA fayl — App Store kerak yoki TestFlight
Simulator: Xcode (Mac'da)
App Store qoidalari qattiq

Real qurilma vs Emulator/Simulator

Xususiyat	✅ Real qurilma	💻 Emulator/Simulator
Narxi	Qimmat (50$-1000$+)	Bepul
Tezlik	Haqiqiy tezlik	Kompyuterga bog'liq
Kamera	Ishlaydi	Ishlam aydi
Sensorlar	GPS, akselerometr bor	Cheklangan
Tarmoq	Real 4G/Wi-Fi	Kompyuter tarmog'i
Ishonchlilik	Yuqori	O'rta
Qachon	Release oldidan	Dastlabki testlar

9:41 📶 🔋

TestShop 🛒

iPhone 15 Pro — 12,000,000 so'm

📱 Real iPhone

9:41 📶 🔋

TestShop 🛒

iPhone 15 Pro — 12,000,000 so'm

🤖 Android Emulator

2-qism

Mobile testning asosiy sohalari

Mobil ilovani test qilishda 6 ta asosiy soha bor. Har birida o'ziga xos tekshiruvlar.

🖥️

Functional

Ilova to'g'ri ishlayaptimi? Login, ro'yxatdan o'tish, buyurtma — har funksiya tekshiriladi.

🎨

UI / UX

Dizayn to'g'rimi? Tugmalar bosishga qulaymi? Matn o'qiladimi? Barcha ekran o'lchamida.

⚡

Performance

Ilova tez ochilydimi? Sekin tarmoqda ishlayaptimi? Batareya sarfi qanchalik?

🔄

Interrupt Testing

Qo'ng'iroq keldi, SMS keldi, bildirishnoma — ilova to'g'ri reaksiya beradi?

📶

Network

Wi-Fi dan 4G'ga o'tganda? Tarmoq yo'q bo'lganda? Sekin internet (2G) da?

🔧

Installation

O'rnatish, yangilash, o'chirish — hammasi to'g'ri bajariladi? Ma'lumotlar saqlanadimi?

Muhim: Interrupt Testing

Bu Web testingda yo'q, faqat mobilda bor! Ilova ishlayotganda:

Interrupt Test scenariylari

Qo'ng'iroq keldi → Ilova to'xtatildi → Qo'ng'iroq tugatildi → Ilova davom etdi. Ma'lumot yo'qolmadimikin?
SMS yoki bildirishnoma keldi → Ekran yuqorida banner ko'rsatdi → Banner bosildi → Ilova qanday reaksiya berdi?
Ilova foniga tushdi (Home tugma) → Qaytib keldim → Holat saqlandimikin?
Batareya qizidi → Tizim ilovani chekladi → Ilova xato bermadimi?

Mobile Test Checklist

📋 Asosiy tekshiruvlar — har release oldidan

Portrait (tik) va Landscape (yotiq) rejimda UI buzilmayapti

Sekin tarmoqda (3G simulyatsiya) ilova ishlayapti

Tarmoq yo'q bo'lganda xato xabari chiqyapti (crash emas)

Qo'ng'iroq kelganda ilova to'g'ri to'xtaydi va davom etadi

Ilova foniga tushib, qaytganda holat saqlanadi

Turli ekran o'lchamida (5", 6.5", tablet) UI to'g'ri ko'rinadi

Bildirishnomalar (push notification) keladi va bosilganda to'g'ri sahifa ochiladi

Yangi versiyaga yangilanganda eski ma'lumotlar saqlanadi

Ilova minimal tizim talablaridagi eski qurilmada ishlaydi

0 / 10

🎯 Bog'lang

Mobile test turi va ta'rifini bog'lang

Test turi

🔄 Interrupt Testing

📶 Network Testing

🎨 UI/UX Testing

🔧 Installation Testing

⚡ Performance Testing

Ta'rif

O'rnatish, yangilash, o'chirishni tekshirish

Qo'ng'iroq va SMS kelganda ilova reaksiyasi

Ochilish tezligi va batareya sarfi

Wi-Fi dan 4G'ga o'tganda ishlash

Turli ekran o'lchamida chiroyli ko'rinish

0 / 5 juft

🎯 Real yoki Emulator?

Qaysi test uchun real qurilma kerak?

1-qadam: Vaziyatni tanlang. 2-qadam: Real qurilma yoki Emulator ekanini belgilang.

👆 Endi pastdagi tugmalardan birini tanlang

Yangi login UI'ni tekshirish — dastlabki bosqich

Hali development bosqichida, tez-tez o'zgaradi.

GPS lokatsiyani aniqlash funksiyasini tekshirish

Haqiqiy joylashuv kerak.

Kamera bilan QR kod o'qishni tekshirish

Haqiqiy kamera kerak.

Regression test — 50 ta eski funksiyani tez tekshirish

Tez va ko'p qurilma paralleli kerak.

Release oldidan final acceptance test

Haqiqiy foydalanuvchi tajribasi kerak.

Turli ekran o'lchamlarida UI tekshirish (5", 6", 7")

Ko'p o'lcham, virtual sozlash oson.

📱

Real qurilma

💻

Emulator / Simulator

0 / 6 to'g'ri

3-qism

Mobile testing asboblari

Manual testdan tashqari, mobil ilovalarni tekshirishga yordam beradigan asboblar.

Android Developer Options

Android qurilmada yashirin sozlamalar bor — QA uchun juda foydali:

Yoqish: Sozlamalar → Telefon haqida → "Build number"'ni 7 marta bosing
USB Debugging — kompyuter bilan ulash, ADB buyruqlari
Show Touches — barmoq tegishlarini ko'rsatadi (video uchun)
GPU Rendering — animatsiya muammolarini ko'rish
Background process limit — kam RAM sharoitini simulyatsiya

Android Studio Emulator

Bepul. Google tomonidan. Mac, Windows, Linux. Turli Android versiya va qurilmalarni simulyatsiya qiladi.

Afzalligi: Ko'p qurilma o'rnatmasdan turli ekran va Android versiyalarini sinash mumkin. Tarmoq tezligini ham kamaytirish mumkin (2G, 3G simulyatsiya).

iOS Simulator (Xcode)

Xcode Simulator

Bepul, faqat Mac'da. Apple tomonidan. iPhone va iPad turlarini simulyatsiya qiladi.

Muhim: Simulator — haqiqiy telefon emas. GPS, kamera, push notification — cheklangan. Release oldidan real iPhone kerak.

BrowserStack va Sauce Labs

Agar ko'p real qurilmada test kerak bo'lsa — bulutdagi qurilmalar:

BrowserStack — 3000+ real qurilma bulutda. Pullik (bepul trial bor)
Sauce Labs — shunga o'xshash, enterprise uchun
Firebase Test Lab — Google'ning bepul testi (cheklangan)

ADB — Android Debug Bridge

Terminal orqali Android qurilmani boshqarish:

    # Ulangan qurilmalar ro'yxati

    adb devices

    # Screenshot olish

    adb shell screencap /sdcard/screen.png

    # APK o'rnatish

    adb install app.apk

    # Log ko'rish (crash topsangiz)

    adb logcat

Junior uchun boshlash tartibi

1) Android Studio Emulator o'rnatish (bepul). 2) TestShop ilovasini emulator'da sinash. 3) ADB bilan screenshot olish. 4) Real Android qurilmada yakuniy test. iOS uchun — Mac kerak yoki BrowserStack trial.

🎬 Haqiqiy stsenariy

Click ilovasida release testiga tayyorgarlik

Release 2 kun keyin. Click mobil ilovasining yangi versiyasi chiqmoqda. Qo'shilgan funksiya: biometrik autentifikatsiya (barmoq izi va Face ID). Siz QA sifatida nima tekshirasiz?

Sizda bor: Android emulator, 1 ta Samsung Galaxy (Android 13), 1 ta iPhone 12 (iOS 16).

Test rejasi qanday bo'lishi kerak?

⚡ Tezkor tekshiruv

Ilova Wi-Fi'dan 4G'ga o'tganda to'xtab qoldi va qaytadan ulanganda blank ekran ko'rsatdi. Bu qaysi test turi?

🎯 Amaliyot vaqti

Birinchi mobile test

3 ta qadam — emulator o'rnatishdan real qurilmada testgacha.

🤖

Android Studio Bepul

Mac, Windows, Linux. Emulator ichida. Ko'p qurilma turi.

🚀 Android Studio

Android Emulator yarating

Android Studio → Virtual Device Manager → New Device. Pixel 7 + Android 13 tanlang. Emulatorni ishga tushiring.

TestShop'ni emulator'da sinang

Emulator'dagi brauzer'da testshop.uz ochish. Checklist bo'yicha: Portrait/Landscape, sekin tarmoq, login/logout, mahsulot ko'rish va savatga qo'shish.

Interrupt testni sinang

Real Android telefoningizda: TestShop'da xarid qilish jarayonida qo'ng'iroq keling (birovdan so'rang). Qo'ng'iroq tugagach, ilova to'g'ri davom ettimi? Savat saqlandimikin?

💡 Portfolio uchun

Mobile test hisoboti (PDF) — qaysi qurilmalarda, qaysi funksiyalar, topilgan buglar, screenshot — bu Junior portfoliongizda ajralib chiqadi. Ko'pchilik faqat web testing hujjat qiladi!

Intervyuga tayyorlov

Intervyu savollari

💡 Har savol ustiga bosing — professional javobni ko'rasiz.

Q1Mobile va Web testing farqi qanday?+

Javob: "Mobile testingda web'da bo'lmagan qo'shimcha sohalar bor:"

Qurilma fragmentatsiyasi — yuzlab telefon turi, har xil ekran, Android versiya
Interrupt testing — qo'ng'iroq, SMS, bildirishnoma — ilovaga ta'siri
Sensorlar — GPS, kamera, akselerometr, barmoq izi
Tarmoq o'tish — Wi-Fi → 4G → 3G → tarmoqsiz
Batareya va resurslar — ilova RAM va batareyani nechta iste'mol qiladi
Ekran yo'nalishi — Portrait/Landscape

Q2Android va iOS testingda qanday farqlar bor?+

Fragmentatsiya: Android'da 1000+ qurilma, iOS'da faqat Apple qurilmalar
Emulator/Simulator: Android Studio (Windows/Mac/Linux), Xcode Simulator (faqat Mac)
O'rnatish: Android — APK to'g'ridan-to'g'ri, iOS — TestFlight yoki App Store
Test osonligi: iOS qurilmalar oz → test osonroq. Android ko'p → ko'p tekshiruv
Back tugmasi: Android'da fizik yoki virtual "orqaga" tugma — iOS'da yo'q

Q3Real qurilma va emulator qachon ishlatiladi?+

Emulator/Simulator:

Dastlabki va doimiy testlar — tez va arzon
Ko'p versiya va ekran o'lchamini parallel test qilish
CI/CD pipeline'da automation

Real qurilma:

GPS, kamera, barmoq izi kabi sensor testlar
Haqiqiy performance (batareya, tezlik)
Release oldidan final acceptance test
Foydalanuvchi tajribasini to'liq tekshirish

Pro javob: "Ikkala yondashuv birgalikda ishlatiladi. Emulator tez va arzon, real qurilma ishonchli."

Q4Interrupt testing nima va misollar?+

Javob: "Interrupt testing — ilova ishlayotganda tashqi voqea bo'lganda qanday reaksiya berishi."

Scenariylar:

Qo'ng'iroq keldi → ilova to'xtatildi → tugatildi → davom etdi
SMS/bildirishnoma keldi → banner bosib ko'rish → ilova holati
Ilova background'ga tushdi va uzoq kutib turdi → session muddati
Batareya qizidi → tizim resurslarni chekladi → ilova ishlayaptimi
Ekran o'chdi → yondi → ilova holati saqlandimikin

Bu nima uchun muhim: Real foydalanuvchilar doim faqat bir ilovada bo'lmaydi. Bu realistik holatlar.

Q5Mobile bug topildi — qanday hujjatlashtirmasiz?+

Javob: "Mobile bug hujjatida qo'shimcha ma'lumotlar bo'ladi:"

Qurilma: Samsung Galaxy S23, Android 13
Ilova versiyasi: v2.1.4 (build 124)
Tarmoq: Wi-Fi / 4G / Offline
Qadam-baqadam: Portrait rejimda login → ...
Screenshot yoki video — mobil bug uchun video juda muhim
Qayta takrorlash: Faqat bu qurilmadami yoki boshqalarda ham?

Pro maslahat: ADB bilan adb logcat — crash log'ini ham qo'shing. Dasturchiga juda yordam qiladi.

Q6Mobile testing tajribangiz bormi?+

Pro javob:

"Ha, Android va iOS ilova testini o'tkazganman. TestShop loyihasida:"

Android Studio Emulator — dastlabki funksional testlar
Real Samsung qurilma — yakuniy test, interrupt testing
iOS Simulator (Mac) — asosiy UI tekshiruv
Checklist: Portrait/Landscape, tarmoq o'tish, bildirishnoma, yangilash
Bug hujjat: Qurilma nomi, OS versiya, video bilan

Bu — Junior darajasida zo'r tajriba. Emulator va real qurilmada ikkalasida ham ishlaganman.

Q7Appium nima va nima uchun kerak?+

Javob: "Appium — mobil ilovalar uchun automation testing framework. Selenium'ning mobil versiyasi desak ham bo'ladi."

Android ham iOS — bitta framework bilan ikkalasi
Python, Java, JS — tanlagan tilda yozish mumkin
Native, Hybrid, Web — har xil ilova turini qo'llab-quvvatlaydi

Junior uchun: Hozircha manual mobile testing yetarli. Appium — Middle/Senior QA uchun. Lekin nima ekanini bilish intervyuda foydali.

Pro javob: "Appium haqida bilaman — mobile automation uchun. Hozircha manual testga e'tiborim ko'p, keyingi qadam Appium o'rganish."

Mobile Testing