0%
14-dars

Test Plan tuzish

Yangi loyihaga qanday yondashasiz? Test'ni rejalashtirish — Middle QA ko'nikmasi. Sodda misollar bilan to'liq qo'llanma.

75 daqiqa
Loyiha menejmenti
5 ta interaktiv topshiriq
Kirish

Test Plan nima?

Tasavvur qiling: PO sizga keldi va dedi: "Yangi loyiha boshlanmoqda. Sen QA Lead'sen. 2 oydan keyin chiqaramiz." Siz nima qilasiz?

Junior QA: "Test case yozaman" deydi. Lekin bu noto'g'ri. Avval reja kerak — qanday testlar, qancha vaqt, qancha odam, qaysi resurslar. Bu — Test Plan.

Test Plan — sizning loyihangizdagi QA strategiyangizning hujjati. Uni o'qiganda hamma tushunadi: "Bu loyihada QA qanday ishlaydi".

💡 Oddiy misol
Uy qurish
Quruvchi to'g'ridan-to'g'ri g'isht terib boshlaydimi? Yo'q! Avval chizma: necha xona, qancha pul, necha ish kuni, qaysi materiallar. Test Plan ham xuddi shunday — QA chizmasi. Reja bilan ish — chiroyli va aniq. Reja'siz — chalkash.
Asosiy atama

Test Plan — loyihada nimani, qanday va qachon testlash haqidagi rasmiy hujjat. Odatda Google Docs yoki Confluence'da yoziladi.

Oddiy qilib: "QA ning loyiha rejasi" — testor jamoasining ish strategiyasi.

Kim yozadi?

Junior uchun muhim

Siz Junior bo'lsangiz ham, Test Plan'ni tushunishingiz kerak. Yangi loyihaga kelganda — birinchi navbatda Test Plan'ni so'rang va o'qing. Bu — sizning "yo'l xaritangiz".

Asosiy qism

Test Plan komponentlari

Standart Test Plan 6 ta asosiy bo'limdan iborat. Har biri loyihaning bir tomonini yoritadi.

1
Scope (Qamrov)
"NIMANI test qilamiz?"
Loyihaning chegaralarini belgilash. Nima ichida, nima tashqarida.
Misol: TestShop loyihasi
✅ Test qilinadi (In Scope):
  • Bosh sahifa, Login, Register
  • Mahsulot katalogi, Savat
  • To'lov sahifasi
  • Mobil va Desktop versiyalar
❌ Test qilinmaydi (Out of Scope):
  • Admin panel (alohida loyiha)
  • 3-tomon to'lov shlyuzi (boshqa jamoa)
  • Email yuborish tizimi
2
Test Strategy
"QANDAY test qilamiz?"
Qaysi turdagi testlar, qaysi darajalar, qaysi yondashuvlar. 10-darsda ko'rgan turlar shu yerda qo'llaniladi.
Misol: TestShop strategiyasi
  • Functional Testing — Manual + Avtomatlash (Selenium)
  • UI Testing — Manual
  • Performance Testing — JMeter (Senior QA)
  • Security Testing — Asosiy darajada (SQL injection)
  • Compatibility — Chrome, Safari, Firefox + iOS, Android
3
Resources & Schedule
"KIM va QACHON?"
Jamoangiz, vaqt jadvali, kerakli asboblar.
Misol: TestShop resurslari
👥 Jamoa:
  • 1 QA Lead (Test Plan + Strategy)
  • 2 Manual QA (test bajarish)
  • 1 Automation QA (Selenium scripts)
📅 Jadval:
  • 1-hafta: Test Analysis va Design
  • 2-3 hafta: Test bajarish
  • 4-hafta: Regression + UAT
🛠 Asboblar:
  • Jira (bug tracking), TestRail (test management)
  • Selenium, Postman, BrowserStack
4
Risks & Mitigation
"NIMA xato bo'lishi mumkin?"
Mumkin bo'lgan muammolar va ularning yechimi. Risklar 2 turga bo'linadi.
🛒 Product Risk

Mahsulot bilan bog'liq

  • To'lov tizimi ishlamasligi
  • Sayt sekinligi
  • Foydalanuvchi ma'lumotlari yo'qolishi
📅 Project Risk

Loyiha bilan bog'liq

  • Vaqt yetmasligi
  • QA jamoa kasallikka chiqishi
  • Talablar o'zgarishi
Mitigation (yechim) misoli
Risk: "QA jamoasi 1 hafta kech qoladi"
Mitigation: "Eng muhim funksiyalarni avval test qilamiz (Risk-based testing). Critical bo'lmaganlarni keyingi sprintga o'tkazamiz."
5
Entry / Exit Criteria
"QACHON BOSHLAYMIZ va TUGATAMIZ?"
Test boshlash va tugatish uchun aniq shartlar.
Entry Criteria — boshlash uchun
  • ✅ Build dasturchidan kelgan va deploy qilingan
  • ✅ Test environment tayyor
  • ✅ Test data tayyorlangan
  • ✅ Test case'lar yozilgan va review qilingan
Exit Criteria — tugatish uchun
  • ✅ Barcha P1/P2 buglar tuzatilgan
  • ✅ 95% test case Pass holatida
  • ✅ Regression Testing bajarilgan
  • ✅ Test Summary Report tayyor
6
Deliverables
"NIMA TOPSHIRAMIZ?"
Test natijasida QA jamoa beradigan hujjatlar va materiallar.
Misol: TestShop deliverables
  • 📄 Test Plan (bu hujjat)
  • 📋 Test Cases — TestRail'da 200+ ta
  • 🐛 Bug Reports — Jira'da
  • 📊 Test Summary Report — natijalar va statistika
  • 🤖 Automation scripts — Git repository'da
Real misol

TestShop uchun qisqa Test Plan

Endi haqiqiy hujjat ko'rinishida ko'ramiz. Bu — Middle QA tomonidan yoziladigan 1 sahifalik mini Test Plan.

📄 Test Plan: TestShop v1.0

Author: Mirzobek (QA Lead) · Version: 1.0 · Date: 2025-11-15
1. Scope

In Scope: Login, Register, Product catalog, Cart, Checkout (mobil + desktop)

Out of Scope: Admin panel, Email service, Payment gateway

2. Test Strategy
  • Functional Testing - Manual (P1/P2 cases)
  • UI Testing - Manual va screenshot taqqoslash
  • Compatibility - Chrome, Safari, iOS, Android
  • Security - SQL Injection, XSS asosiy testlar
3. Resources & Schedule

Team: 2 Manual QA + 1 Automation QA

Schedule: 4 hafta (Test Design - 1, Execution - 2, Regression - 1)

Tools: Jira, TestRail, Postman, BrowserStack

4. Risks & Mitigation
  • Risk: Talablar o'zgarishi → Mitigation: Sprint review'larda QA qatnashadi
  • Risk: 3-tomon API sekinligi → Mitigation: Mock API ishlatamiz
5. Entry / Exit Criteria

Entry: Build deploy qilingan, test data tayyor

Exit: 95% test case Pass, P1/P2 bug yo'q, Regression bajarilgan

6. Deliverables

Test Plan, 150+ Test Case, Bug Reports, Test Summary Report

Diqqat!

Bu 1 sahifalik mini versiya. Real loyihada Test Plan 5-15 sahifa bo'lishi mumkin. Lekin asosiy struktura — bir xil.

🎯 Tartibga qo'ying

Test Plan komponentini bog'lang

1-qadam: Pastdagi yozuvni bosing. 2-qadam: Mos komponent maydonini tanlang.

👆 Endi komponent maydonini tanlang
📍 Scope
Mos yozuvni qo'ying
⚡ Test Strategy
Mos yozuvni qo'ying
👥 Resources
Mos yozuvni qo'ying
⚠️ Risks
Mos yozuvni qo'ying
✅ Exit Criteria
Mos yozuvni qo'ying
Functional + UI + Security testlar
Vaqt yetmasligi yoki talab o'zgarishi
Login, Savat, To'lov sahifalari
95% test Pass va P1 bug yo'q
2 Manual QA + 1 Automation QA, 4 hafta
0 / 5 to'g'ri
🛠 Amaliy mashq

O'zingiz Test Plan yarating

TestShop'ga "Sevimlilar" (Wishlist) funksiyasi qo'shilmoqchi. Mini Test Plan yozing:

📄 Sizning Test Plan'ingiz: Wishlist Feature
🎯 Bog'lang

Komponent va savolni bog'lang

Har komponent qaysi savolga javob beradi?

Komponent

Scope
Test Strategy
Resources & Schedule
Risks
Exit Criteria

Savol

Qachon test tugaydi?
Nimani test qilamiz?
Nima xato bo'lishi mumkin?
Qanday test qilamiz?
Kim va qancha vaqt?
0 / 5 juft topildi
🎯 Classifier

Risk turi qaysi?

1-qadam: Risk holatini bosing. 2-qadam: Product yoki Project Risk ekanini tanlang.

👆 Endi pastdagi tugmalardan birini tanlang
To'lov tizimi katta yuk ostida ishlamayapti
Mahsulot funksiyasi bilan bog'liq muammo.
QA jamoasidan 1 odam kasallikka chiqdi
Loyiha jadvaliga ta'sir qiluvchi muammo.
Database juda sekin javob beradi
Mahsulotning ishlash sifatiga ta'sir.
PO talablarni 3 marta o'zgartirdi
Loyiha rejasiga ta'sir.
Mobil versiyada login tugmasi ko'rinmaydi
Mahsulot UI muammosi.
🛒
Product Risk
📅
Project Risk
0 / 5 to'g'ri
🎬 Haqiqiy stsenariy
Click yangi loyihaga sizni QA Lead qildi

Dushanba, 09:00. Click jamoasidan menejer sizni chaqirdi: "Tabriklaymiz! Yangi loyiha — P2P pul o'tkazish. Sen QA Lead'sen. 3 oy keyin chiqaramiz. 3 ta QA bilan ishlaysan."

Sizdan birinchi narsa kutilmoqda — Test Plan. Boshlovchi sizga keldi: "Akam, men birinchi nima qilay?"

Sizning javobingiz nima?

Yangi QA'ga eng to'g'ri ko'rsatma?
⚡ Tezkor tekshiruv
Yangi loyihada Test Plan qachon tuziladi?
🎯 Amaliyot vaqti

TestShop uchun Test Plan yozing

Endi siz Test Plan'ni o'zingiz yozasiz. Bu Middle QA darajasidagi vazifa — Junior'lar orasida bunday ko'nikma kam.

🛒

TestShop — Test Plan amaliyoti

Real loyiha rejalash mahoratini sinab ko'ring.

🚀 TestShop'ga o'tish

Sizning vazifalaringiz:

1
Mini Test Plan: TestShop v1.0
Google Docs'da 1-2 sahifalik Test Plan yozing. Kerakli 6 ta bo'lim bo'lishi shart: Scope, Strategy, Resources, Risks, Entry/Exit, Deliverables.
2
5 ta Risk va Mitigation
TestShop loyihasi uchun 5 ta risk aniqlang (3 ta Product + 2 ta Project) va har biri uchun yechim (mitigation) yozing.
3
Entry/Exit Criteria batafsil
TestShop release uchun aniq Entry Criteria (5 ta shart) va Exit Criteria (5 ta shart) yozing. Har biri o'lchanadigan bo'lsin.
💡 Portfolio uchun Oltin material

Bu Test Plan — portfoliongizdagi eng kuchli hujjat. Intervyu'da: "Men o'zim Test Plan tuzganman, Risk Management qila olaman" — deb ayta olasiz. Bu darhol Middle QA darajasiga ko'tarish signali!

Intervyuga tayyorlov

Intervyu savollari

Test Plan — Middle QA intervyusining asosiy mavzusi. 7 ta professional javob.

💡 Har savol ustiga bosing — professional javobni ko'rasiz.

Q1 Test Plan nima va nega kerak? +

Javob: "Test Plan — loyihada nimani, qanday va qachon testlash haqidagi rasmiy hujjat. QA strategiyasining asosi."

Nega kerak?

  • Reja: Jamoaga aniq yo'l beradi
  • Resurs: Vaqt va odamni rejalashtirish
  • Risk: Muammolarni oldindan ko'rish
  • Hujjat: Stakeholder'lar uchun

Pro javob: "Test Plan — bu QA jamoasining biznes plani. U bo'lmasa — chalkashlik, vaqt yo'qotish, sifat past bo'ladi."

Q2 Test Plan komponentlari qaysilar? +

Javob: "Standart Test Plan 6 ta asosiy bo'limdan iborat:"

  • 1. Scope — nima testlanadi (in/out of scope)
  • 2. Test Strategy — qaysi turlardagi testlar
  • 3. Resources & Schedule — kim, qachon, qaysi asboblar
  • 4. Risks & Mitigation — mumkin bo'lgan muammolar
  • 5. Entry/Exit Criteria — boshlanish va tugatish shartlari
  • 6. Deliverables — yakunda nima topshirasiz

Standart: IEEE 829 — bu xalqaro standart. Lekin har kompaniya o'zicha o'zgartiradi.

Q3 Entry va Exit Criteria nima farqi? +

Javob:

  • Entry Criteria — test boshlash uchun shartlar. "Qachon biz testni boshlashimiz mumkin?"
  • Exit Criteria — test tugatish uchun shartlar. "Qachon biz testni tugatamiz?"

Misollar:

  • Entry: Build deploy qilingan, test environment tayyor, test cases yozilgan
  • Exit: 95% test Pass, P1/P2 bug yo'q, Regression bajarilgan

Muhim: Har ikkisi o'lchanadigan bo'lishi kerak. "Yaxshi sifat" emas — "95% test Pass".

Q4 Product Risk va Project Risk farqi? +

Javob:

  • Product Risk — mahsulot bilan bog'liq risklar. Foydalanuvchiga ta'sir qiluvchi.
  • Project Risk — loyiha bilan bog'liq risklar. Jadvalga ta'sir qiluvchi.

Product Risk misollari:

  • To'lov tizimi ishlamasligi
  • Foydalanuvchi ma'lumotlari yo'qolishi
  • Sayt sekinligi

Project Risk misollari:

  • Vaqt yetmasligi
  • Jamoa kasalligi
  • Talablar o'zgarishi

QA roli: "Men Product Risk'larga e'tibor beraman. Project Risk asosan PM ishi, lekin QA Lead ham qatnashadi."

Q5 Risk-based testing nima? +

Javob: "Risk-based testing — eng xavfli funksiyalarni avval testlash strategiyasi."

Asosiy g'oya: Vaqt cheklangan — barcha narsani test qilib bo'lmaydi. Demak — eng muhim joylarni avval.

Qanday aniqlanadi?

  • Foydalanuvchi uchun muhimligi (to'lov vs profil)
  • Bug ehtimolligi (yangi kod vs eski)
  • Bug ta'siri (critical vs minor)

Misol: "Click loyihasida pul o'tkazish — yuqori risk. Profil rasmini o'zgartirish — past risk. Avval pul o'tkazishni test qilamiz."

Q6 Test Plan'ni kim yozadi? +

Javob: "Bu kompaniya hajmi va loyiha murakkabligiga bog'liq:"

  • Test Lead / QA Lead — katta loyihalarda asosiy mualif
  • Senior QA — kichik loyihalarda
  • Middle QA — kichik feature'lar uchun mini Test Plan
  • Junior QA — odatda yozmaydi, lekin o'qishi shart

Junior'lar uchun maslahat: "Men Test Plan'ni kuzatib boraman, savol beraman. Bu mening Middle'ga o'tish yo'lim."

Pro javob: "Birinchi loyihamda men kichik feature uchun mini Test Plan yozdim — QA Lead yordam berdi. Bu juda foydali tajriba edi."

Q7 Yangi loyihaga kelganda birinchi nima qilasiz? +

Javob: "Junior darajada javob: 'Test Case yozaman'. Lekin to'g'ri javob — boshqacha:"

  • 1. Test Plan'ni so'rayman va o'qib chiqaman
  • 2. Loyiha hujjatlari (PRD, BRD)'ni o'rganaman
  • 3. 3 Amigos meeting'larda qatnashaman
  • 4. Talablardagi noaniq joylarni aniqlash uchun savol beraman
  • 5. Test Strategy ga muvofiq Test Cases yozishni boshlayman

Muhim: "Reja'siz ish — chalkashlik. Reja bilan ish — professional natija."

Yakuniy

3 ta asosiy fikr

Bu darsdan eslab qolishingiz kerak bo'lgan eng muhim g'oyalar

01
6 ta komponent
Scope, Strategy, Resources, Risks, Entry/Exit, Deliverables — har biri muhim.
02
Reja - asos
Test Case yozishdan oldin Test Plan o'qing. Bu yo'l xaritasi - vaqt va sifat kafolati.
03
Risk - oldindan
Product Risk va Project Risk - ikkalasini ham hisoblang. Mitigation reja - professional yondashuv.
← Oldingi dars
13-dars · Test texnikalari
Keyingi dars →
15-dars · Jira'da to'liq ishlash
🏆 Darsni muvaffaqiyatli tugatdingiz!